Босна и Херцеговина(БиХ) има околу 200.000 тони антимон, метал чија цена се зголеми од приближно 12.000 долари на повеќе од 60.000 долари по тон за нешто повеќе од две години.

Во исто време, странските компании веќе истражуваат поединечни наоѓалишта во земјата, додека побарувачката за оваа критична суровина расте.

Зошто антимонот стана една од клучните суровини?

Антимонот е сребрено-сив, кршлив метал кој најчесто се јавува во природата во минералот антимонит. Нема широка употреба сам по себе, но е многу важен како додаток на други материјали.

Поради оваа причина, ретко се појавува под свое име во готовите производи, иако се користи во бројни индустрии.

Голем дел од светската потрошувачка на антимон е поврзана со средства за забавување на пламенот, т.е. супстанции додадени на пластика, текстил и изолациски материјали за да се намали нивната запаливост. Тие се користат, меѓу другото, во кабли, мебел, тапети и заштитна опрема.

Друга важна област на примена е воената индустрија. Антимонот се користи во запалки за муниција, легури на олово за муниција и оптички системи за уреди за ноќно гледање.

Се користи и во производство на полупроводници, стакло за соларни панели, батерии и разни легури за акумулатори, пишува N1.

Токму поради неговата широка примена и ограничените можности за замена, антимонот се смета за критична суровина.

Една од клучните причини за силниот раст на цените беа одлуките на Кина, која произведува помеѓу 50 и 60 проценти од светскиот антимон. Заедно со Русија и Таџикистан, овие земји заедно контролираат околу 80 проценти од светската понуда.

Во текот на август и септември 2024 година, Кина воведе контрола на извозот на антимон и производи што го содржат, а во декември истата година целосно го забрани неговиот извоз во Соединетите Американски Држави, наведувајќи причини поврзани со националната безбедност. Кинеските испораки на антимон во САД потоа се намалија за 97 проценти, додека вкупниот кинески извоз на овој метал падна на најниско ниво во последните пет години.

Во исто време, западните земји имаат многу ограничено сопствено производство. САД го отворија својот прв домашен рудник во Монтана дури во 2025 година, додека Европската Унија нема активен рудник за антимон.

Во такви околности, вниманието е насочено кон Босна и Херцеговина, за која се проценува дека има околу 200.000 тони антимон.

Наоѓалиштата се поврзани со рударската област Сребреница и областа Вареш.

Компанијата Тера Балканика објави дека пронашла минерализација на сребро-антимон во локалитетите Чумавиќи и Брежани во близина на Сребреница, со присуство на цинк, олово и злато.