Додека безбедноста на Арктикот и американските тврдења за Гренланд доминираат во меѓународните наслови, Исланѓаните ќе одлучат за својата европска иднина на многу попознати основи како што се рибарството и земјоделството. Референдумот на 29 август е помалку за геополитика, а повеќе за суверенитет и идентитет.

Во Исланд, каде што морето ја обликува економијата, егзистенцијата и националниот идентитет, најзначајната раскрсница во последната деценија на крајот се сведува на едно нешто: риба.

На 29 август, Исланѓаните ќе гласаат дали да продолжат преговорите за приклучување кон Европската Унија(EУ), рестартирајќи го процесот што беше замрзнат во 2013 година. Доколку гласачите одобрат, преговорите со Брисел ќе се рестартираат - со можност за пристапување кон ЕУ побрзо од другите земји на листата на чекање.

На прв поглед, геополитичкиот тајминг изгледа очигледен. Обновениот интерес на Соединетите Американски Држави за Гренланд, во комбинација со долготрајната војна во Украина, го помести Арктикот повисоко на стратешката агенда на Европа, додека Исланѓаните сè повеќе изгледаат „заробени“ помеѓу двете големи сили.

Овој референдум е за економијата, суверенитетот и, пред сè, контролата врз риболовните подрачја на Исланд, според Еирикур Бергман, професор по политички науки на Универзитетот Бифрост и еден од најпознатите политички писатели во земјата.

„Исланѓаните се поделени“, рече тој, тврдејќи дека јавната дебата, како и секогаш, е сè уште фокусирана на придобивките од усвојувањето на еврото и ризиците со кои се соочува рибарската индустрија, пренесува Euronews.

Иако уделот на рибарството во БДП-то на Исланд се намалува, тој сепак сочинуваше околу 8% во 2024 година. Тој останува една од најголемите извозни индустрии во земјата и столб на многу крајбрежни заедници.

Ова не е прв пат Исланѓаните да се борат за рибарството. За време на три „Војни на бакаларот“ помеѓу 1958 и 1976 година, Рејкјавик успешно ги бранеше своите поморски претензии против Обединетото Кралство.

Најголемото е конечното усвојување на еврото. Ова би ја отстранило нестабилноста на девизниот курс предизвикана од исландската круна, намалувајќи ја инфлацијата, каматните стапки и трошоците за меѓународна трговија, како што е нагласено во неодамнешниот извештај на Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД).

foto printskrin youtube