Економистите предупредуваат дека екстремната топлина повеќе не е само временски феномен, туку фактор што го забавува економскиот раст, ја поттикнува инфлацијата и ја зголемува јавната потрошувачка.

Поекстремните лета во Европа стануваат сериозен економски проблем. Сè почестите топлотни бранови ги зголемуваат трошоците, го нарушуваат бизнисот и го забавуваат економскиот раст, додека пожарите, сушите и другите екстремни временски настани сè повеќе ги оптоваруваат јавните финансии и бизнисите.

Големи шумски пожари ја зафатија Франција и Шпанија во последните денови, изгореа околу 120.000 хектари и принудија на евакуација околу 300.000 луѓе. Според Светската метеоролошка организација (СМО), Европа доживува сè подолга сезона на пожари и сè поголем број големи пожари, при што западниот дел од континентот оваа година го доживеа најтоплиот јуни досега.

Но, штетата не се мери само во изгорените области. Зголемените температури ги зголемуваат трошоците за здравствена заштита, ладење, транспорт, земјоделство и осигурување, додека повторливите топлотни бранови ја намалуваат продуктивноста, ги нарушуваат синџирите на снабдување, ја ослабуваат туристичката побарувачка и ги зголемуваат цените на храната.

„Ова е навистина голем економски предизвик“, изјави за CNBC Георг Закман, виш соработник во Институтот Бругел во Брисел. Според него, Европа треба да го забрза прилагодувањето на инфраструктурата и економијата кон климатските промени за да ги ограничи економските последици.

Макроекономска варијабла

Карстен Брзески, главен макроекономист во ING Group, предупредува дека топлотните бранови повеќе не се само временски феномен, туку макроекономска варијабла.

Заедничката анализа на Универзитетот во Манхајм и Европската централна банка проценува дека топлотните бранови, сушите и поплавите ја намалиле економската активност во Европа за околу 0,3 проценти во летото 2025 година. До 2029 година, кумулативната загуба би можела да достигне 0,8 проценти поради пониската продуктивност, нарушувањата во синџирите на снабдување и послабите приходи од туризам.

Земјоделството и прехранбениот сектор се особено изложени, бидејќи потоплото и понестабилното време ги намалува приносите на култури како што се какаото, кафето и пченицата, дополнително зголемувајќи ги цените на храната.

Екстремните временски настани, исто така, сè повеќе ги оптоваруваат владините буџети поради трошоците за евакуации, гаснење пожари и реконструкција на инфраструктурата. Закман ги наведува пожарите во Калифорнија во 2025 година како пример, чија директна штета се проценува помеѓу 40 и 60 милијарди долари, додека индиректните економски трошоци би можеле да достигнат околу 300 милијарди долари, пренесува Forbes Hrvatska.

foto printskrin youtube