Застарената грчка електрична мрежа може да биде значајна причина за најразорните пожари во земјата, покажуваат прелиминарните податоци од Грчката служба за истрага на пожари, како и наодите од истрагите спроведени по големите пожари. Според нив, дефектите во електричната инфраструктура можат да имаат непропорционално големи последици, особено во услови на силни ветрови и високи температури.

Палеологос Палеологу, вонреден професор на Одделот за заштита на шумите на Земјоделскиот универзитет во Атина, во интервју за Катимерини објасни како електричната мрежа може да придонесе за пожарите.

„Кога имате 8 Бофорти, каблите вибрираат насилно, создавајќи електрични лакови и можат да предизвикаат палење. За време на топлотните бранови, кондензаторите и трансформаторите можат да експлодираат, додека жешкиот метал може да се стопи, да падне на земја и да предизвика нови пожари“, рече Палеологу.

Според него, проблемот не е само управувањето со шумските површини и отстранувањето на запаливиот материјал, туку и самата електрична инфраструктура. Затоа тој верува дека еден од приоритетите треба да биде поставување на далноводи и кабли под земја.

„Зошто сериозно да не инвестираме во закопување на далноводи? Тоа е проект што би можел да направи разлика“, рече Палеологу, додавајќи дека поради ограничените средства, приоритет треба да се даде на областите со најголем ризик.

Прелиминарните податоци од грчката противпожарна служба покажуваат дека неисправните далноводи биле водечка причина за големи пожари во летото 2025 година. Од 41 голем пожар што го истражувала противпожарната служба, 15 веројатно биле предизвикани од електричната мрежа, со околу 51.000 хектари земјиште изгорено.

Палеологу Палеологу, исто така, разговараше со Политико за долгогодишниот проблем со предизвикување пожари на електричните мрежи.

„Со години, јас и другите колеги го истакнуваме овој проблем. Не смееме да го криеме под тепих“, рече тој.

Голем дел од електричната мрежа на Грција е изграден пред децении и е над земја, вклучително и во области склони кон пожари. Долготрајната финансиска криза, која започна во 2009 година, дополнително ги ограничи инвестициите во надградби на инфраструктурата.

ХЕДНО, операторот на дистрибутивниот систем во Грција, ги отфрла тврдењата дека мрежата е главната причина за пожарите. Компанијата вели дека ги зголемила трошоците за одржување од 122 милиони евра во 2019 година на 165 милиони евра во 2024 година и врши отстранување на вегетација, кастрење и безбедносни инспекции.

Христос Калогеропулос, пензиониран генерал-полковник на грчката противпожарна служба и поранешен раководител на одделот за истрага на пожари, за Политико изјави дека експертите долго време предупредуваат за проблемот со мрежата.

„Со години го поставуваме ова прашање, барајќи итно решение за електричната мрежа. Постојано бараме каблите да се преместат под земја“, рече Калогеропулос.

Грчката влада користи средства од Фондот за закрепнување и отпорност на ЕУ за финансирање на подземно поставување на кабли. Министерот за енергетика рече дека околу 1.800 километри кабли се поставуваат под земја секоја година, но дека со сегашното темпо, процесот може да трае со децении.

Грчкиот оператор ХЕДНО, исто така, вели дека подземното поставување на каблите е приоритет во намалувањето на ризикот од пожари. Во исто време, компанијата тврди дека не пронашла врска помеѓу некои од пожарите и нејзината мрежа, вклучувајќи го и оној во близина на Кератеа.

Проблемот не е само во одржувањето на постојната мрежа, туку и во нејзината големина. Грција има околу 4,5 милиони електрични столбови, од кои некои се наоѓаат во пошумени области кои во моментов се особено ранливи на пожари. Многу рурални области сè уште имаат голем број надземни водови.

Димитрис Папахристу, градоначалник на крајбрежните градови погодени од пожарите во август, изјави за Политико дека ќе преземе правни мерки против ХЕДНО поради пожарите, за кои верува дека се предизвикани од кабли.

Проблемот, велат експертите, не е само самите пожари, туку и долгогодишниот недостаток на инвестиции во модернизација на електричната инфраструктура. Подземното поставување на кабли, одржувањето на постојната мрежа и идентификувањето на најранливите области се клучни мерки што би можеле да го намалат ризикот од нови катастрофални пожари.