Мигранти од Африка вчера влегоа на територија на Шпанија и тоа предизвика страв и кај други европски земји. 

Околу 49.000 мигранти преминале од Мароко во Сеута во последните 24 часа, според првичната проценка на шпанското Министерство за внатрешни работи.

Шпанија испрати дополнителни полициски и воени сили во Сеута, град со околу 85.000 жители.

Шпанскиот премиер Педро Санчез вчера пристигна во Сеута и најави привремен центар за регистрација и тријажа на мигрантите, како и забрзано враќање на оние кои немаат право да останат во Шпанија.

Сеута во медиумите најчесто се опишува како шпанска енклава во Северна Африка. 

Сеута ѝ припаѓа на Шпанија, но од шпанското копно ја дели Гибралтарскиот Проток.

Вистинска енклава би била територија целосно опкружена со друга држава. Сеута од една страна граничи со Мароко, а од друга излегува на Средоземното Море. Затоа попрецизно е да се нарече полуенклава, односно територија која копнено е опкружена со друга држава, но има излез на море.

Географски, Сеута не е во Европа, туку во Африка. Но, политички и правно таа е автономен шпански град и составен дел од Шпанија, а со тоа и од Европската Унија.

Во Сеута важат шпанските закони, еврото е официјална валута, а жителите учествуваат на шпанските и европските избори. Градот има жители христијани, муслимани, Евреи и хиндуси.

Сеута е и дел од Шенген-зоната, иако за неа важат одредени посебни правила. Границата меѓу Сеута и Мароко е надворешна граница на Шенген, додека при патување од Сеута кон шпанското копно може да се спроведуваат дополнителни проверки.

Градот не е дел од царинската територија на Европската Унија, ниту таму се применува шпанскиот ДДВ. Наместо тоа, постои посебен локален даночен систем, поради што стоката меѓу Сеута и континентална Шпанија се третира поинаку од стоката што се движи во остатокот од земјата.

Португалија ја освоила Сеута во 1415 година. Откако португалската и шпанската круна кон крајот на 16 век се нашле под ист владетел, Сеута останала поврзана со Шпанија. Португалија формално ја признала шпанската власт над градот со Лисабонскиот договор од 1668 година.

Сеута во 1995 година доби статус на автономен град. Шпанија ја смета за составен дел од својата територија, како и секој друг град во земјата.

Мароко, сепак, полага право на Сеута и на околу 400 километри оддалечената Мелиља. Рабат ги смета за остатоци од европската колонијална власт на африканскиот континент. Шпанија ја отфрла таквата споредба и нагласува дека двата града со векови се дел од нејзината територија.

Сеута и Мелиља се единствените копнени граници на Европската Унија со Африка. Лице кое ќе ја премине границата од Мароко во Сеута физички влегува на шпанска територија и во Европската Унија.

Но, влезот во Сеута не значи автоматски дека лицето може слободно да продолжи кон Мадрид, Барселона или кон остатокот од Европа.

Мигрантите се регистрираат, а дел од нив се сместуваат во прифатни центри. Тие можат да побараат азил, да бидат преместени на шпанското копно или да бидат вратени во земјата од која дошле, во зависност од нивниот статус и поединечната постапка.

Шпанските власти и меѓународните агенции наведуваат дека сè уште не е јасно што предизвикало толку голем и координиран бран премини.

Непосредната причина бил ненадејниот прекин или сериозното слабеење на мароканската контрола на границата. Снимките покажуваат дека илјадници луѓе речиси истовремено тргнале кон Сеута, минувајќи покрај брегот, пливајќи околу бранобранот или влегувајќи низ слабо надгледувани делови од границата.

Таков број луѓе тешко би можел да премине во неколку часа доколку мароканските сили ја надгледувале границата на вообичаениот начин.

Односите меѓу Мадрид и Рабат се смирија откако Шпанија во 2022 година го поддржа мароканскиот предлог за автономија на Западна Сахара. Денешниот масовен премин затоа повторно поттикна шпекулации дека Рабат сака да испрати политичка порака до Мадрид, но за тоа засега нема јавно објавен цврст доказ.

Дел од коментаторите го поврзуваат преминот и со неодамнешната посета на шпанскиот премиер Педро Санчез на Алжир, главниот регионален ривал на Мароко. Сепак, засега не е потврдено дека токму таа посета ја предизвикала кризата.

Италија и Франција веќе се во паника поради пристигнувањето на толкав број мигранти во Шпанија. 

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, ја искористи мигрантската криза во шпанската енклава Сеута за да упати остри критики кон своите политички противници, тврдејќи дека сцените од Шпанија се предупредување за тоа што би можело да ја очекува Америка ако победат демократите.

foto printskrin youtube